Welke soorten retentieapparatuur?
Voor het vasthouden van de voortanden wordt meestal een spalkje gebruikt.
Voor de boventanden gebruiken we meestal ook een spalkje, maar daarnaast ook een losse retentiebeugel. Als de ondertanden heel nauw aansluiten tegen de boventanden, en er dus weinig ruimte is voor een spalkje, wordt alleen de retentiebeugel gebruikt.

Spalkje
Een spalkje is een dun metalen draadje dat aan de tongkant van de voortanden wordt bevestigd. Op iedere tand wordt de draad met een bolletje 'lijm' (het materiaal waar ook witte vullingen mee worden gemaakt) vastgezet. Om zeker te zijn dat het goed vast zit wordt het spalkje geplaatst minimaal enkele weken voordat de vaste beugel eruit gaat.

Voor het bevestigen van het spalkje worden de voortanden eerst goed schoongemaakt met een polijstborsteltje (net zoals bij het plaatsen van de vaste beugel). Daarna maken we de tanden met een vloeistof goed schoon en wordt een eerste lijmlaag op de tanden aangebracht. Deze lijmlaag wordt met blauw licht uitgehard. Vervolgens wordt het spalkdraadje op de plaats gebracht en tand voor tand met een bolletje lijm vastgezet en (met blauw licht) uitgehard.

Ondanks dat het spalkje vrij stevig vast zit kan het natuurlijk loskomen. Vermijd daarom het afbijten van echt harde dingen zoals het kapje van een stokbrood of een heel harde appel. Door voorzichtig met een tandenstoker op de bolletjes lijm te duwen kan gecontroleerd worden of het spalkje nog goed vast zit. Bij twijfel is het verstandig een afspraak te maken voor een controle! Als door een loszittend spalkje tanden verschoven zijn kan het veel tijd en werk kosten om dit weer te corrigeren.

Geadviseerd wordt om het spalkje tenminste 10 jaar te laten zitten. In de praktijk blijkt dat men na een maand al geen last meer heeft van het spalkje. Voortijdige verwijdering van het spalkje kan, ook na enkele jaren, verschuiving van de tanden tot gevolg hebben.
Bij een behoorlijke mondhygiëne heeft het spalkje geen nadelige gevolgen voor het tandvlees

Retentiebeugel
De retentiebeugel is een loszittende, dus uitneembare, beugel. Het is als het ware een doorzichtig hoesje dat over de tanden en kiezen schuift. Het heeft daarom bijna geen gehemelte. Nadat de vaste beugel verwijderd is moet de retentiebeugel worden gemaakt. Als ook een spalkje achter de boventanden is geplaatst wordt hiervoor bij de eerste controle, na twee maanden, een afdruk gemaakt. Enkele dagen later wordt de retentiebeugel dan geplaatst.
Als geen spalkje achter de boventanden is geplaatst kan natuurlijk niet twee maanden worden gewacht en wordt direct een afdruk gemaakt voor de retentiebeugel. Omdat dan het tandvlees eigenlijk nog iets te dik is, wordt de retentiebeugel dan vaak een paar maanden later door een nieuw exemplaar, die dan weer goed aansluit, vervangen.



De retentiebeugel hoeft alleen 's nachts gedragen worden. De retentiebeugel moet uiteraard goed worden schoongehouden (met tandenborstel en tandpasta).
Draag de retentiebeugel het eerste jaar netjes iedere nacht! Daarna mag je langzaam afbouwen. Dat betekent dat je af en toe een nacht overslaat. Als de beugel dan niet strakker gaat zitten mag je doorgaan met het afbouwen. Indien de beugel daarentegen strakker gaat zitten moet hij weer wat meer gedragen worden. Het is dan nog niet stabiel genoeg.

Het verwijderen van de beugel.
Nadat meestal bij een eerdere afspraak al een spalkje is geplaatst wordt de vaste beugel er uit gehaald. Let op! Soms gaat de beugel vrij snel na het plaatsen van het spalkje er uit, maar het kan ook voorkomen dat daar langere tijd tussen zit.
Zowel bandjes als brackets worden losgemaakt door ze met een tangetje iets te verbuigen. Daardoor breekt de bracket of band van de lijm los en kan de beugel gemakkelijk uitgenomen worden. Dit duurt enkele minuten. Daarna wordt, eerst met een tangetje en daarna met een speciaal boortje, de lijm van de tanden en kiezen weggeslepen. Dit boortje heeft alleen houvast op de lijm en beschadigt de tanden en kiezen daarom niet. Soms, als het tandvlees erg gezwollen is, worden de laatste lijmrestjes bij een volgende controle weggehaald. Na het verwijderen van de lijm worden de tanden en kiezen gepolijst met een soort tandpasta.
Hierna worden afdrukken van de tanden en kiezen gemaakt. Deze afdrukken dienen voor het maken van gipsmodellen om eventueel later opgetreden verschuivingen van de tanden en kiezen te beoordelen. Eventueel wordt een extra afdruk gemaakt als er direct een retentiebeugel moet worden geplaatst.

De retentieperiode.
Tijdens de retentieperiode vindt nog een aantal keer een controle plaats, waarbij wordt gecontroleerd of de tanden en kiezen op een goede manier vastgroeien. Bij spalkjes controleren wij of ze goed vastzitten en of er nieuwe lijm moet worden aangebracht. De retentieplaat moet bij de controles worden meegenomen.
Soms blijkt dat ondanks de retentiebeugel en spalkjes tanden of kiezen toch wat verschuiven. Wacht dan niet, maar maak direct een afspraak voor een controle.
Het zorgvuldig dragen van, en omgaan met, de retentiebeugels evenals een regelmatige controle hiervan is de beste waarborg voor een goede stabiliteit van het eindresultaat!